lunes, 9 de mayo de 2011

LINGUA DE LUME



Á memoria de meu avó Bernabé.

Ao vigor de miña avoa Verísima.

Ao regresar do colexio, sempre a vía sentada no escano, a carón de miña avoa, ben arrexuntadas ao alento cálido que desprendía o forno da cociña de leña. A señora Leonor era unha muller diferente a todas as mulleres. A todas as mulleres que eu coñecera na miña curta vida, claro. Gustábame comparala cunha lingua de lume, coma as que ela estaba agora mesmo a contemplar. A señora Leonor era lánguida, de feito, ás veces, semellaba que estaba a piques de quebrarse. Os trazos do seu rostro eran afiados, igual que coitelas, e tiña a pel tremendamente murcha. Os pregues colapsaban uns con outros. Con todo, a fraxilidade pasaba inadvertida trala roupa sofisticada e as xoias escintilantes. Entón, a lingua estirábase en sinal de ameaza, igual que se fose unha agulla. Isto debíase a que a señora Leonor e o seu marido fixeran fortuna nas Américas e agora vivían nunha enorme casa de estilo indiano, a máis grande da aldea. De cativa, eu mesmo cría que aquilo era un palacio de conto. Ademais, a Señora Leonor, cando camiñaba erguida pola rúa, colgada do brazo do seu esposo, tiña ese aquel das mulleres que saen nas revistas e que miña nai empregaba para prender o lume.
Ela e miña avoa foran amigas dende nenas e, cando o matrimonio retornou, colleron por costume reunirse, cada tarde, para falar un chisco. Namentres, eu permanecía cos libros ciscados sobre a mesa, facendo que non escoitaba. Sempre me chamou a atención que a Señora Leonor só falara en galego con miña avoa. O marido e máis ela empregaban o castelán. Ademais, a Señora Leonor amosábase moi faladora na miña casa pero, cando a tropezaba pola rúa, só debuxaba sorrisos mentres que o marido se convertía no gran conversador ao que todo o mundo lle admiraba as grazas e a carteira, por suposto. Sen dúbida, a relación de meus avós era ben diferente. De feito, un solpor, cando meu avó chegou á casa, miña avoa saltou do escano completamente encolerizada. “Me cago na cona! Pero a ti paréceche que son estas horas para volver da herba? O día menos pensado cóllete a noite por aí tirado e imos atoparte nunha cuneta!”. Meu avó, home de gran parsimonia, continuou camiñando en dirección á corte co pito entre os beizos. Ben sabía el que ese era o único modo de que o berro non acabase en espectáculo teatral para a veciñanza. Tralo intre de tensión, a Señora Leonor dixo: “Pero muller, como lle falas a Bernabé deste xeito?”. Miña avoa, de nome Verísima, isto é, sincera en grao superlativo, ollouna con cara de estrañeza, non entendía a pregunta, ela sempre pensou que só se podía falar dese xeito, é dicir, como lle saía da cona.
Anos máis tarde, xa convertida eu nunha muller adulta, lembreime da señora Leonor mentres camiñaba polas rúas de Compostela. Atopábame nunha manifestación en contra do decreto de plurinligüismo que viña de aprobar o goberno de Feijóo. De súpeto, unha lingua feble, a piques de esvaecerse, veu á miña memoria. Fun, á fin, consciente do que nos estaba a acontecer. Reducindo a presenza no ensino do galego pretendían convertelo nunha sorte de Señora Leonor, ou o que é o mesmo: nunha elegante peza de museo, digna de ser admirada mentres permaneza inmóbil trala vitrina. Foi entón cando todo sucedeu. Fíxeno, tiña que facelo, era unha necesidade fonda. Berrei, berrei moi forte e o grupo que me rodeaba quedou mudo mentres freaba en seco o seu paso. Entón, berrei de novo, aínda con máis forza: “me cago na cona!” Aplaudíronme e eu inclineime en sinal de agradecemento.

Natalia Alonso Ramos (2011)

2 comentarios:

  1. Ola!, que alegría atoparte e ler outra vez esas labaradas que che saen dos dedos.

    Un abrazo dos grandes

    ResponderEliminar