viernes, 27 de mayo de 2011

JULIO CORTÁZAR: TEMA PARA UN TAPIZ



El general tiene sólo ochenta hombres, y el enemigo cinco mil. En su tienda el general blasfema y llora. Entonces escribe una proclama inspirada que palomas mensajeras derraman sobre el campamento enemigo. Doscientos infantes se pasan al general. Sigue una escaramuza que el general gana fácilmente, y dos regimientos se pasan a su bando. Tres días después el enemigo tiene sólo ochenta hombres y el general cinco mil. Entonces el general escribe otra proclama, y setenta y nueve hombres se pasan a su bando. Sólo queda un enemigo, rodeado por el ejército del general que espera en silencio. Transcurre la noche y el enemigo no se ha pasado a su bando. El general blasfema y llora en su tienda. Al alba el enemigo desenvaina lentamente su espada y avanza hacia la tienda del general. Entra y lo mira. El ejército del general se desbanda. Sale el sol.

En Historias de Cronopios y de famas.

miércoles, 25 de mayo de 2011

DIÁLOGO



Cando Laura esperta, xa non sinte a Raúl na cama. Escoita ruídos na cociña, debe de estar almorzando. Mira o reloxo espertador que se atopa sobre a mesiña de noite: xa son as once; a noite anterior tardou demasiado en conciliar o sono, menos mal que hoxe é sábado. Érguese, arróupase coa bata de casa e baixa as escaleiras. Entra na cociña: efectivamente, Raúl xa está rematando o almorzo. Recíbea cun amplo sorriso.

Estase a acabar o azucre, afirma el antes de que a cunca lle cubra media face, ata o nariz.
Esquecinme de mercalo, resposta Laura mentres senta e agarra as tempas coa man.
Dóeche a cabeza?
Un pouquiño, creo que durmín demasiado.
Non te preocupes, saímos agora a dar un paseo e xa verás como che pasa.

Raúl pousa a cunca sobre o prato e estende o brazo dereito coa intención de que Laura lle corresponda dándolle a man.  

Raúl, creo que temos que falar.

Laura olla fixamente para o brazo de Raúl pero non saca as mans das tempas.

Que ocorre?
Creo… Creo que preciso tomarme uns días para pensar, para pensar en nosoutros.

As bágoas rózanlle os ollos e comeza a sentir presión no nariz.

Non te entendo, que queres dicir?
Teño dúbidas sobre a nosa relación, non sei se son realmente feliz contigo.
Como? Pero ti toleaches, que che pasa? Claro que somos felices, se no ano que levamos casados nin tan sequera discutimos.
Non me refiro a un problema de convivencia. Teño dúbidas sobre o que sinto por ti. Quérote moito e non quero facerche dano pero non sei se estou namorada.

Os dous fican en silencio durante uns segundos. Laura arrinca agora un pelexo do dedo anular dereito. Raúl semella unha estatua inmortalizada xusto antes de morrer en acto de guerra.

Isto ten que ver coas túas viaxes a Vigo, verdade?

Laura non contesta.

Demasiadas viaxes en tan poucas semanas e sempre chegabas triste. Dicías que estabas moi cansa.
Tés razón. Existe outra persoa, un compañeiro de traballo ao que había anos que non vía. Chamoume hai un mes, cando fun a aquela entrevista, a cita era con el. Pero non che mentín, era unha verdadeira entrevista de traballo. Quixo verme outras veces pero non pasou nada, só falamos.
Se só fose iso non quererías deixarme.
Non pasou nada ata hai unha semana. Dende entón non volvemos a vernos.

Raúl érguese da mesa e comeza a andar en círculo. Laura eleva o ton de voz

Díxenlle que estaba confusa e que debía pensar, tomar unha decisión. Eu non quero facerche dano.

Raúl abandona a cociña e sae da casa dando un forte golpe ao cerrar a porta. Nese preciso intre, ao sentilo cada vez máis lonxe, ao escoitar como arrinca o motor do coche, Laura comeza a sentirse subitamente namorada, coma se o amor fose un sentimento que só se experimenta na soidade, coma se só fose capaz de amar pantasmas, corpos intanxibles que non poden abrazala.

martes, 17 de mayo de 2011

LOIS PEREIRO


Lois Pereiro retratado por Vari Caramés

Tristemente convivo coa túa ausencia

sobrevivo á distancia que nos nega

mentres bordeo a fronteira entre dous mundos

sen decidir cal deles pode darme

a calma que me esixo para amarte

sen sufrir pola túa indeferencia

a miña retirada preventiva

dunha batalla que xa sei perdida

resolto a non entrar xamais en ti

pero non á tortura de evitarte.


Lois Pereiro (Día das Letras Galegas 2011)

sábado, 14 de mayo de 2011

DONOSTIA


Ao caer a noite, Donostia é capaz de cubrirme a pel, como se a cidade fose un verdadeiro anaco de tea. No monte Urgull, un dos puntos máis elevados dende o que se pode adquirir unha visión completa do lugar, observo a lenta metamorfose que se produce a través do solpor. A urbe convértese, entón, nun negro e sofisticado vestido de festa. As luces que alumean as rúas semellan, dende este cumio, abelorios que escintilan sobre un tecido mouro. Non hai nubes e xa non se sabe onde remata a cidade e onde comeza o ceo estrelado. O mar que baña a praia da Concha ben podería ser unha gasa abaneada polo vento.

Tomo a decisión de baixar, quero baixar. Preciso pisar a cidade, enfundarme no traxe de Donostia. Descendo o monte, camiño a carón do Cemiterio dos Ingleses e, cando me dou conta, xa cheguei ao meu lugar de destino. Aquí abaixo, Donostia xa non é un anaco de tea, máis ben todo o contrario, trátase dun corpo espido, con toda a beleza e vulgaridade que pode residir nunha anatomía. Algunhas rúas cheiran a mexos e alcohol, é noite de partido e a xente concéntrase nos bares para ver o Real Sociedade – Real Madrid mentres degustan os típicos pintxos. Escóitanse berros, semella que a Real acaba de marcar. Algunhas adolescentes ollan cara o interior da taberna, xa vestidas co uniforme de saír de marcha, agardan que  algún mozo lles chisque un ollo a elas e non tantos a Cristiano Ronaldo.
Peine del Viento de Chillida

Decido abandonar o balbordo e fuxo en dirección ao paseo marítimo que bordea a Concha, atópase case deserto. O aire que cospen as ondas, a friaxe, límpame, resulta unha experiencia purificadora. Dende logo o mar non é unha gasa, é moito máis que iso: o mar é un espazo lúgubre, abismal, un ventre aberto coas tripas colgándolle de fóra e o corazón latexando, un golpe de realidade. Atópome xa no Peite do Vento, a famosa escultura de Chillida. É esta unha obra de arte fea, oxidada pola auga, o paso do tempo e a chuvia. A súa fealdade resúltame moi fermosa, moi elocuente e sabia. Alégrome moito de que Donostia non sexa un vestido de festa.

A EQUILIBRISTA E O CIRCO



A que nunca descubriras

un xeito tan fermoso

de asumir a derrota?


No fío metálico da incerteza

camiño abaneada polo meu propio sopro.

Fóra de min, fóra do meu corpo,

aplaudo a realidade

e todo carece de importancia.

Apreixo os labios,

coma se estivese a piques de bicarte,

a piques de bicarme,

e debuxo un ínfimo círculo

polo que debe fuxir o vento.

O meu cadáver

anhela a temperanza do equilibrista.



Dos pés tronzados polo arame,

unha trémula pinga vermella

resístese a voar.

Igual que as miñas mamas,

a piques de rozarte,

queren e non poden.

Lembraste?

Debías secuestrar a cintura

e obrigarme a dar un paso.

Mais tranquilo,

fun unha boa alumna,

de ti aprendín o goce da vertixe.

Sopro de novo,

agora con máis decisión,

e o sangue fende o baleiro,

bautiza a area do circo.


A que nunca descubriras

un xeito tan fermoso

de asumir a derrota?


Natalia Alonso Ramos (2010)

Poema gañador do 2º premio de poesía do IV Certame Literario Terras de Chamoso

lunes, 9 de mayo de 2011

LINGUA DE LUME



Á memoria de meu avó Bernabé.

Ao vigor de miña avoa Verísima.

Ao regresar do colexio, sempre a vía sentada no escano, a carón de miña avoa, ben arrexuntadas ao alento cálido que desprendía o forno da cociña de leña. A señora Leonor era unha muller diferente a todas as mulleres. A todas as mulleres que eu coñecera na miña curta vida, claro. Gustábame comparala cunha lingua de lume, coma as que ela estaba agora mesmo a contemplar. A señora Leonor era lánguida, de feito, ás veces, semellaba que estaba a piques de quebrarse. Os trazos do seu rostro eran afiados, igual que coitelas, e tiña a pel tremendamente murcha. Os pregues colapsaban uns con outros. Con todo, a fraxilidade pasaba inadvertida trala roupa sofisticada e as xoias escintilantes. Entón, a lingua estirábase en sinal de ameaza, igual que se fose unha agulla. Isto debíase a que a señora Leonor e o seu marido fixeran fortuna nas Américas e agora vivían nunha enorme casa de estilo indiano, a máis grande da aldea. De cativa, eu mesmo cría que aquilo era un palacio de conto. Ademais, a Señora Leonor, cando camiñaba erguida pola rúa, colgada do brazo do seu esposo, tiña ese aquel das mulleres que saen nas revistas e que miña nai empregaba para prender o lume.
Ela e miña avoa foran amigas dende nenas e, cando o matrimonio retornou, colleron por costume reunirse, cada tarde, para falar un chisco. Namentres, eu permanecía cos libros ciscados sobre a mesa, facendo que non escoitaba. Sempre me chamou a atención que a Señora Leonor só falara en galego con miña avoa. O marido e máis ela empregaban o castelán. Ademais, a Señora Leonor amosábase moi faladora na miña casa pero, cando a tropezaba pola rúa, só debuxaba sorrisos mentres que o marido se convertía no gran conversador ao que todo o mundo lle admiraba as grazas e a carteira, por suposto. Sen dúbida, a relación de meus avós era ben diferente. De feito, un solpor, cando meu avó chegou á casa, miña avoa saltou do escano completamente encolerizada. “Me cago na cona! Pero a ti paréceche que son estas horas para volver da herba? O día menos pensado cóllete a noite por aí tirado e imos atoparte nunha cuneta!”. Meu avó, home de gran parsimonia, continuou camiñando en dirección á corte co pito entre os beizos. Ben sabía el que ese era o único modo de que o berro non acabase en espectáculo teatral para a veciñanza. Tralo intre de tensión, a Señora Leonor dixo: “Pero muller, como lle falas a Bernabé deste xeito?”. Miña avoa, de nome Verísima, isto é, sincera en grao superlativo, ollouna con cara de estrañeza, non entendía a pregunta, ela sempre pensou que só se podía falar dese xeito, é dicir, como lle saía da cona.
Anos máis tarde, xa convertida eu nunha muller adulta, lembreime da señora Leonor mentres camiñaba polas rúas de Compostela. Atopábame nunha manifestación en contra do decreto de plurinligüismo que viña de aprobar o goberno de Feijóo. De súpeto, unha lingua feble, a piques de esvaecerse, veu á miña memoria. Fun, á fin, consciente do que nos estaba a acontecer. Reducindo a presenza no ensino do galego pretendían convertelo nunha sorte de Señora Leonor, ou o que é o mesmo: nunha elegante peza de museo, digna de ser admirada mentres permaneza inmóbil trala vitrina. Foi entón cando todo sucedeu. Fíxeno, tiña que facelo, era unha necesidade fonda. Berrei, berrei moi forte e o grupo que me rodeaba quedou mudo mentres freaba en seco o seu paso. Entón, berrei de novo, aínda con máis forza: “me cago na cona!” Aplaudíronme e eu inclineime en sinal de agradecemento.

Natalia Alonso Ramos (2011)

domingo, 8 de mayo de 2011

ACEPTACIÓN


Venus en el espejo de Velázquez


I

Espello fecundo. Lenzo de ser.

Ela e máis eu. Ela, diante de min.

Ela, coa súa beleza de asasina,

cabo exiguo que adenta no mar,

en dirección á pupila da terra.


Deberían as gaivotas rezar unha oración,

a pregaria que ela lles dite.

Arden as cruces no camposanto.

Ela, coa súa beleza criminal,

a súa arrebatadora beleza.

Ela e máis eu. Ela, diante de min.

Espello fecundo. Lenzo de ser.


II

Contemplei, durante os pasos, un cadáver que eu non era.

Camiñaba de lombo, coa túnica moura sobre o corpo.

Espectro anguloso. Dentes de rato. Enxivas.

Ela, coa súa beleza de virxe,

a súa descomunal beleza.

Ela que dispara coa precisión do francotirador.

Balas de ouro. Delirio de pétalos. Amor.


A verea que os pasos andaron no deserto.

Foi esta a construcción da catedral máis antiga.

Acendín candeas para alumear a excitación dos báculos.

Se o desexaba, tan forte, as torres tocarían o ceo.

Ela, coa súa beleza aditiva,

 a súa heroína beleza.

Procesión mitrada. Ramos de flores en brazos devotos.


III

Aprendo a venerarme coma se fose, nun templo, unha santa.

Apareceu o cadáver do espectro nunha poza chea de vísceras.

Craváranlle unha agulla na xema de cada dedo.

Ela, coa súa beleza doutro mundo,

a súa alieníxena beleza.

O vento provoca a sinfonía das árbores.

Espello fecundo. Lenzo de ser.

Ela e máis eu. Eu mesma, diante de min.


Natalia Alonso Ramos (2010)

Poema gañador do 2º premio do Certame A Pipa 10 da Alta Montaña Luguesa.